Fonética I Fonetikk

Foto: "Puente medieval", Asturias. José María Izquierdo©

Spansk alfabet | Alfabeto español:

a: (a) g: (ge) n: (ene)  t: (te) 

b: (be)

[be alta/be larga/be grande]

h: (hache) ñ: (eñe)  u: (u) 
c: (ce)

i: (i)

[i latina]

o: (o) 

v: (uve)

[ve/ve corta/ve baja/ve chica/ve pequeña] 

ch: (che) j: (jota) p: (pe) 

w: (uve doble)

[doble uve/ve doble/doble ve/doble u] 

d: (de) k: (ka) q: (cu) 

x: (equis) 

e: (e) l: (ele) r: (erre) 

y: (ye)

[i griega] 

f: (efe) m: (eme)  s: (ese) 

z: (zeta) 

a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, ñ, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z
 

Uttale | Pronunciación

Her skal vi kun kommentere lydene som enten ikke finnes på norsk eller der uttalen varierer fra norsk til spansk:

o og u

 

o Uttales som norsk å: Colón, comida, cero, caro, malo

u Uttales som norsk o:

Cuba, cuchillo, sucio, documento, zumo

ch, ll, rr
Betraktes på spansk som én bokstav og kan derfor ikke deles

ch Uttales som ch i engelsk church: ocho, chocolate, muchacho

ll Uttales som lj: Sevilla, llegada, Mallorca, lluvia

Ll kan ikke etterfølges av en ubetomt i
rr 1. Konsonanten rr forekommer kun mellom vokaler og uttales med flere slag (2-4): cerradura, carretera, irritante, perro, corrupción

2. Ved sammensatte ord, når annen del begynner med r skal denne fordobles: romanticismo>>>prerromanticismo
revolucionario>>>postrrevolucionario

b og v
Uttales likt. Begge kan uttales b eller v avhengig av plassering i ord eller setning:

 

1. Uttales som norsk b, (leppene er fullstendig lukket), etter pause i begynnelsen av et ord og etter m og n: Vega Sicilia es un buen vino, el mejor de España

2. I alle andre tilfelle er uttalen som en slapp v (leppene er ikke fullstendig lukket): Muchos españoles no han probado el vino Vega Sicilia, no es barato

c
 

1. Foran e og i uttales som lespet s. I Spansk Amerika, Kanariøyne og Syd Spania uttales som s: cerca, centro, cielo, cigarrillo

2. Foran a, o, u uttales c som k: camisa, caballo, correo, coche, cuando, cuero

Qu + e eller i uttales også k (u uttales ikke): querido, queso, quince, quizá(s)

d
 

1. Uttales som norsk d, (stedet hvor lyden dannes er fullstendig lukket), etter pause i begynnelsen av et ord og etter l og n: David ya mandó el dinero

2. I alle andre tilfeller er stedet hvor lyden dannes ikke fullstendig lukket: Héctor dio más dinero a David que a Diana

g
 

1. Foran e og i uttales g som harkelyden ch i tysk ach: gelatina, general, gimnasia, girasol

2. Foran a, o og u finnes to varianter:
a) Uttales som norsk g, (stedet hvor lyden dannes er fullstendig lukket), etter pause i begynnelsen av et ord og etter n: Gabriel es un gato que vive en Guanajuato

b) I alle andre tilfelle uttales uten fullstendig lukking: Me llamo Gabriel Gutiérrez, soy el gato de Guanajuato

For å beholde g-lyden foran e og i må vi sette inn en u, som ikke uttales, foran: guerra, Guernica, guía, guitarra

Hvis u skal uttales i gue, gui, skrives güe, güi: cigüeña, antigüedades, lingüística, güiro

j
 

Uttales som harkelyden ch i tysk ach: jabón, jefe, jinete, jota, Juan, jardín, Jerez, jirafa, joven, juego

ñ
 

Uttales som nj: España, acompáñame, Peñíscola, cañón, ñu

Ñ kan ikke etterfølges av en ubetomt i.

p, t, k
 

På spansk er disse konsonanter uaspirert: paella, pera, piedra, policía
pueblo


taberna, teléfono, tigre, toro, tumba

calor, coche, cueva

q
 

Forekommer kun i que, qui og uttales com norsk k: querido, queso, quince, quizá(s)

r
 

1. Uttales som på norsk, et enkelt slag: caracol, perejil, querido, pero, ciruelo
2. Står r i beginnelsen av et ord eller etter n, l, s, uttales den med flere slag (2-4): río, enredadera, alrededor, Israel

z
 

Uttales som lespet s. I Spansk Amerika, Kanariøyene og Syd Spania er uttalen som s. Det forekommer storsett foran a, o og u: Zaragoza, zapato Zorro, zodíaco Zumo, zurdo

 

Uttale av visse lyder. Gjentagelse

"Lespelyden" uttales - El sonido z se pronuncia:
 

c før e, i censura, cinturón

z før a, o, u og i slutten av ord: zapatería, zorro, zurdo, feliz, lápiz

Mørk følgende vekslinger: feliz-felices, lápiz-lápices
I sør-Spania og Spanskamerika brukes ikke lespelyd. I steden for lespelyd brukes s-lyd.

G-lyden uttales - El sonido G se pronuncia:
 

gu før e, i: guerrillero, guiso

g før a, o, u og før konsonant: garbanzo, gobierno, guatemalteco, Granada

Stavelsen før e og i når u'en skal uttales, f. eks. antigüedad, lingüística.

K-lyden uttales - El sonido K se pronuncia:
 

qu (iblant k) før e, i: quemadura, kiosco

c før a, o, u og før konsonat: caracol, cocina, cuatro, cruel

Jota-lyden uttales - El sonido J se pronuncia:
 

g (iblant j) før e, i: gente, jerez, gigante, jirafa

j før a, o, u: jarabe, jota, juego

 

 

Øvelser | Ejercicios

Trabalenguas/Tungegymnastikk: Jota-lyden, rr-lyden og "lespelyden"

Jota-lyden
Jamás juntes a jinetes con los jóvenes germánicos, ni generes germicidas ni congeles gelatinas, ni ajusticies a juristas en sus juntas judiciales.


Fuente: Caballero, Cristián 1985. Manual para educar la voz hablada y cantada. Edamex

 

RR-lyden
Erre con erre, cigarro, erre con erre, barril, rápidas corren y ruedan las rápidas ruedas de ferrocarril.


Fuente: Caballero, Cristián 1985. Manual para educar la voz hablada y cantada. Edamex
Recia la rajada rueda, rueda rugiendo rudamente rauda, rauda rueda rugiendo rudamente la rajada rueda ¡Rueda rauda, recia rueda, rauda reciamente rueda! ¡Rueda recia, rauda rueda, rugiente, rajada rueda!


Fuente: Caballero, Cristián 1985. Manual para educar la voz hablada y cantada. Edamex

 

Lespelyden
No cesa de sisar la zonta Zita y su soso cese Sussy susurra, Sussy susurra el soso cese de Zita que no cesa de sisar.


Fuente: Caballero, Cristián 1985. Manual para educar la voz hablada y cantada. Edamex
Saciando sus ansias sinceras de sustos, Susana azuzaba en el sésamo santo al sucio asesino del zurdo Zozaya


Fuente: Caballero, Cristián 1985. Manual para educar la voz hablada y cantada. Edamex

 

Ejercicios interactivos

Fonemene I Los fonemas

Litt mer fonetikk: Fonemene | Un poco más de fonética: Los fonemas. Mirad también aquí

Archivos de sonido I Lydarkiver

. Centro Virtual Cervantes. Samtaler. Lydarkiver

Un idioma sin fronteras. Radio Nacional de España

BBC. Intevjuer om den spanske borgerkrigen

Fonética: Los sonidos del español. Universidad de Iowa

Dialectoteca del español. Universidad de Iowa